Темиҫе сехет каялла Ҫӗмӗрлене Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ килсе ҫитнӗ. Кун пирки Чӑваш Енӗн вырӑнти хӑйтытӑмлӑх органӗсен ассоциацийӗнче ӗҫлекен Александр Кузнецов халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ.
Пуйӑса кӗтсе илме халӑх йышлӑ пуҫтарӑннӑ.
Аслӑ Ҫӗнтерӗве 80 ҫул ҫитнӗ май Чулхулари чукун ҫул мемориаллӑ ретропоезд йӗркеленӗ.
Пуйӑс ака уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Чулхуларан ҫула тухнӑ.
Вӑл Чулхула тата Киров облаҫӗсенче, Чӑваш Енре, Мари Элта, Тутарстанра тата Удмурт Республикинче чарӑнӗ.
Чӑваш Енре пурӑнакансен пӗлтӗрхи раштав уйӑхӗнчи вӑтам ӗс укҫи 82 пин тенкӗпе танлашнӑ. 2023 ҫулхи раштав уйӑхӗн ку кӑтарту 68 пин та тенке пулнӑ.
Ӗҫ укҫин виҫипе Чӑваш Ен Атӑлҫи федераци округӗнчи 5 регионтан иртсе кайнӑ: Мари Элтан, Мӑкшӑ Республикинчен, Киров, Пенза тата Сарту облаҫӗсенчен.
Чи пысӑк ӗҫ укҫи Тутарстанра. Унта вӑл 109,1 пин тенке ларнӑ, чи пӗчӗкки — Киров облаҫӗнче (74,4 пин тенкӗ).
Кӑрлач уйӑхӗн 29-мӗшӗнче Шупашкарти Трактор тӑвакансен культура керменӗнче Анатолий Музыкантовӑн юбилей каҫӗ иртӗ.
«Музыкантов приглашает!» (чӑв. Музыкантов йыхравлать) пултарулӑх каҫне Раҫҫей Федерацийӗн тата Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, «Сувар» халӑх ташшин ансамблӗн тата «Суварята» халӑх ташшин ача-пӑча ансамблӗн ертӳҫи Анатолий Музыкантов 75 ҫул тултарнине халалланӑ.
Уяв каҫне Мари Элти, Пушкӑртстанри, Тутарстанри коллективсем килсе ҫитмелле. Виталий Адюков, Вячеслав Христофоров тата Ирина Музыкантова юрӑсем шӑрантарӗҫ.
Юпа уйӑхӗн 20-мӗшӗнче Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнер институтӗнче Хореографи ӑсталӑхӗн «Ташӑ эрешӗсем» регионсем хушшинчи III фестиваль-конкурсӗ иртнӗ. Мероприяти Чӑваш Енре паллӑ балетмейстерсен Людмила Нянинапа Владимир Милютин ячӗпе хисепленет
Конкурса Куславккасен ентешлӗхӗпе пӗрле йӗркеленӗ. Фестивале хутшӑнма 90 заявка ҫитнӗ. Пурӗ 900-е яхӑн ташӑҫӑ хӑйӗн ӑсталӑхне кӑтартнӑ. Конкурса Чӑваш Енри, Тутарстанри тата Мари Элти коллективсем те хутшӑннӑ. Конкурсра чӑваш, мари, тутар, бурят, таджик, чикан, авар, инди ташшисене кӑтартнӑ.
Пирӗн республикӑра кӑҫал та Пукане театрӗсен фествиалӗсем иртӗҫ. Кун пирки Телеграмри «Пуринчен малтан. Ҫывӑрса юлмасан» пабликра пӗлтернӗ тӑрӑх, Чӑваш патшалӑх пукане театрӗнче ҫулсеренех «Юмахсен каруҫҫелӗ» тата «Пӗрешкел пулма кирлех мар» пӗтӗм тӗнчери фестивальсем ирттерет. Кӑҫал вӗсем Шупашкарӑн 555 ҫулхи юбилейне халалланӑ мероприятисемпе пӗр вӑхӑта килӗҫ — ҫурла уйӑхӗн 16-19-мӗшӗсенче пулӗҫ.
Фестивальсене ҫӗршыври 15 регионтан пултарулӑх ушкӑнӗсем килсе ҫитӗҫ: Мускавран, Белгородран, Владимиртан, Волгоградран, Ростовран, Чӗмпӗртен, Ярославльтен, Краснодартан, Пушкӑртстанран, Мари Элтен; Мордва, Тутар, Удмурт Республикисенчен. Унсӑр пуҫне Азербайджанран тата Казахстанран.
Патӑрьел тӑрӑхӗнче ҫак кунсенче Пӗтӗм тӗнчери Кокель пленэрӗ иртет. Вӑл утӑ уйӑхӗн 4-мӗшӗнче уҫӑлнӑ, ыран вӗҫленӗ.
Пленэра Чӑваш Енри ҫеҫ мар, ҫӗршывӑн тӗрлӗ регионӗнчи (Мордва, Тутарстан, Пушкӑртстан, Мари Эл республикисенчи, Мускаври тата Хабаровск тӑрӑхӗнчи, Беларуҫри художниксем килсе ҫитнӗ. Вӗсем Турхан тӑрӑхӗнчи илеме хут ҫине куҫараҫҫӗ.
Кун пек пленэр 17-мӗш хут иртет. Турхан ялӗ — чӑвашсен профессиле сӑнарлӑ ӳнерне пуҫарса яракан Алексей Кокелӗн тӑван ялӗ.
Мари Элта пурӑнакан, судпа темиҫе хутчен те айӑпланнӑ ҫын сусӑр арҫынна 800 пин тенкӗ ытла кредит илтерттернӗ. Ӳкӗте кӗртме ӑна тепӗр ҫын та пулӑшнӑ-ха (унпа ҫыхӑннӑ пуҫиле ӗҫе уйрӑм тӗпчеҫҫӗ).
65 ҫулти арҫын инсульт тӳссе ирттернӗ хӑйне начсар туйа. Ултавҫӑсем ҫавӑнпа усӑ курнӑ та ӗнтӗ. Вӗсем ӑна автокредита хӑйӗн ячӗпе илме ӳкӗте кӗртнӗ, укҫана хӑйсем тӳлесе тӑма шантарнӑ.
Сусӑр арҫын итленӗ, Шупашкарти салонсенчен пӗринче кредитпа машина туяннӑ.
Чӑваш Енре пурӑнакансем уйӑхсерен 50 пин тенкӗ ытла ӗҫлесе илеҫҫӗ. Росстат цифрисене ӗненсен, пирӗн республикӑра как уйӑхӗнчи шалу 56 пин те 260 тенкӗпе танлашнӑ. Ку вӑл пӗлтӗрхи ҫав вӑхӑтринчен 9,1 пин тенкӗ пысӑкрах.
Ӗс укҫи шайӗпе Чӑваш Ен Атӑлҫи тӑрӑхӗнчи пилӗк регионтан иртсе кайнӑ: Мордва Республикинчен; Киров, Пенза, Сарту тата Чӗмпӗр облаҫӗсенчен, Мари Элтан.
«ҫыхӑнура» форум сӑнанӑ тӑрӑх, Чӑваш Енри шалу ҫичӗ уйӑх ӗнтӗ 50 пин тенкӗрен ытла ларса пырать. Ҫулталӑк пуҫланнӑранпа уйӑхри вӑтам ӗҫ 54 070 тенке ларнӑ.
Ҫертме уйӑхӗн 24-мӗшӗнче, Республика кунӗнче, Шупашкарти Хӗрлӗ тӳремре пӗтӗм чӑвашсен XII Акатуйӗ иртӗ. Ҫурхи ака-суха ӗҫӗ вӗҫленнине халалланӑ уява Чӑваш Енри тата ҫӗршывӑмӑрӑн тӑхӑр регионӗнчи чи лайӑх коллективсем килсе ҫитӗҫ. Уяв 17 сехет те 30 минутра пуҫланӗ.
Программӑна вӑйӑ карти илемлетӗ, авалхи чӑваш халӑх юррисем янӑрӗс. Профессилле пултарулӑх коллективӗсем халӑхӑмӑрӑн авалхи йӑли-йӗркине кӑтартӗҫ. Ҫав шутра —Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗ, Чӑваш патшалӑх академи симфони капелли, Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗ пулӗҫ.
Мускаври, Питӗрти, Пушкӑртстан, Мари Эл тата Тутарстан республикисенчи; Ленинград, Мурманск, Оренбург, Чӗмпӗр облаҫӗсенчи коллективсем пулӗҫ.
Ҫу уйӑхӗн пуҫламӑшӗнче «Плакат» издательствӑра «Пурӑн,
пирӗн Ҫеҫпӗл!» – «Живи, наш Сеспель!» сӑвӑ кӗнеки пичетленсе тухнӑ.
Ҫеҫпӗл Мишши —поэт-реформатор, силлабо-тоника сӑвӑ виҫине чӑваш поэзине кӗртнӗ сӑвӑҫ, драматург, прозаик, патшалӑх тата общество ӗҫченӗ.
«Пурӑн, пирӗн Ҫеҫпӗл!» – «Живи, наш Сеспель!» сӑвӑ кӗнекине Ҫеҫпӗл Мишши ҫуралнӑранпа 125 ҫул ҫитнине халалланӑ. Унта поэт ҫинчен вырӑсла тата чӑвашла ҫырнӑ Раҫҫейӗн тӗрлӗ кӗтесӗнчи (Чӑваш Енри, Бурят Республикинчи, Мари Элти,
Пушкӑртстанри, Тутарстанри, Оренбургпа Чӗмпӗр облаҫӗсенчи, Мускаври) тата Киеври 90 авторӑн сӑвви кӗнӗ.
Кӗнекене Лидия Филиппова поэт тата публицист пухса хатӗрленӗ, тӗп редакторӗ-консультанчӗ – чӑваш халӑх поэчӗ Юрий Сементер.
Лидия Ивановна сӑвӑ авторӗсене ҫеҫ мар, ҫӗнӗ кӑларӑма кун ҫути кӑтратма пулӑшнӑ меценатсене те: Ю.А. Попова, Ю.А. Зорина, О.В. Мешкова, Ю.М. Карпова, Ф.Н. Волкова, А.П. Князева, И.В. Клементьевӑна, Н.Е. Лукианова — тав тӑвать.
Кӗнекене Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче авӑн уйӑхӗн 28-мӗшӗнче хӑтлӗҫ.
+12.3 °C